Kanceri i zorrës së trashë, i konsideruar për dekada si një sëmundje që prek kryesisht personat në moshë më të madhe, po diagnostikohet gjithnjë e më shpesh edhe te të rriturit e rinj në disa vende të botës.
Sipas American Cancer Society, kanceri kolorektal është një nga format më të zakonshme të kancerit dhe një nga shkaqet kryesore të vdekjeve nga kjo sëmundje.
Të dhënat epidemiologjike tregojnë se, ndërsa incidenca te të moshuarit ka rënë në disa vende falë kontrolleve parandaluese, rastet te personat nën moshën 50 vjeç kanë shënuar rritje.
Ky ndryshim ka nxitur studiuesit të shqyrtojnë rolin e ushqyerjes, mbipeshës, aktivitetit fizik, faktorëve mjedisorë dhe ndryshimeve në mikrobiomën e zorrëve.
Megjithatë, shkaku i saktë i rritjes së rasteve te të rinjtë ende nuk është përcaktuar.
Një nga shqetësimet kryesore të specialistëve është se simptomat e hershme shpesh mund të ngatërrohen me probleme më të zakonshme shëndetësore.
Sipas Centers for Disease Control and Prevention (CDC), gjaku në jashtëqitje, ndryshimet e vazhdueshme në zakonet e jashtëqitjes, dhimbjet e barkut dhe humbja e pashpjegueshme e peshës janë ndër shenjat që kërkojnë vlerësim mjekësor.
Në disa raste, pacientët mund të përjetojnë kapsllëk ose diarre që zgjat më shumë se zakonisht, ndjesinë se zorra nuk është zbrazur plotësisht ose lodhje të vazhdueshme.
Këto simptoma nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht praninë e kancerit, pasi mund të shkaktohen edhe nga hemorroidet, infeksionet ose sëmundje të tjera të sistemit tretës.
Megjithatë, specialistët këshillojnë që simptomat e vazhdueshme ose gjakderdhja të mos neglizhohen, pavarësisht moshës.
Një tjetër problem është se kanceri kolorektal mund të zhvillohet pa simptoma të dukshme në fazat e hershme.
Për këtë arsye, kontrollet parandaluese kanë rëndësi të veçantë.
U.S. Preventive Services Task Force rekomandon që personat me rrezik mesatar të fillojnë kontrollin për kancerin kolorektal në moshën 45-vjeçare.
Personat që kanë histori familjare të sëmundjes, sindroma të trashëguara ose disa sëmundje inflamatore të zorrëve mund të kenë nevojë për kontrolle më të hershme, sipas vlerësimit të mjekut.
Kolonoskopia është një nga metodat kryesore të ekzaminimit, pasi mundëson identifikimin dhe heqjen e polipeve që, në disa raste, mund të shndërrohen në kancer.
Ekzistojnë edhe teste të jashtëqitjes që përdoren për depistim, ndërsa rezultatet jonormale kërkojnë vlerësim të mëtejshëm.
Ekspertët theksojnë se aktiviteti fizik, ruajtja e një peshe të shëndetshme, kufizimi i mishit të përpunuar dhe shmangia e duhanit mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut.
Megjithatë, asnjë masë parandaluese nuk e eliminon plotësisht mundësinë e zhvillimit të sëmundjes.
Sipas raportit të vitit 2026 të American Cancer Society, rastet e kancerit kolorektal në SHBA po rriten me rreth 3 për qind në vit te personat 20 deri në 49 vjeç.
Organizata vlerëson gjithashtu se rreth tre në katër pacientë nën moshën 50 vjeç diagnostikohen kur sëmundja është përhapur përtej fazës fillestare.
Rritja e rasteve te të rinjtë ka ndryshuar mënyrën se si specialistët e shohin kancerin kolorektal.
Mesazhi kryesor është se mosha e re nuk duhet të jetë arsye për të injoruar simptomat e vazhdueshme dhe se diagnostikimi i hershëm mund të përmirësojë ndjeshëm mundësitë e trajtimit.
