Dehidratimi ndodh kur organizmi humbet më shumë lëngje sesa merr. Ai mund të zhvillohet gradualisht gjatë ditës, veçanërisht në temperatura të larta, gjatë aktivitetit fizik ose kur një person është i sëmurë.
Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor britanik (NHS), etja nuk është gjithmonë treguesi i vetëm i dehidratimit. Organizmi mund të shfaqë edhe ndryshime të tjera që shpesh ngatërrohen me lodhjen e zakonshme.
1. Urina bëhet më e errët
Një nga treguesit më praktikë të hidratimit është ngjyra e urinës.
Kur organizmi përpiqet të ruajë ujin, veshkat prodhojnë urinë më të përqendruar, e cila zakonisht ka ngjyrë më të errët.
NHS shpjegon se urina me ngjyrë të verdhë të zbehtë zakonisht është shenjë e hidratimit të mirë.
Megjithatë, ngjyra mund të ndikohet edhe nga ushqimet, vitaminat dhe disa medikamente.
2. Ndiheni të lodhur pa ndonjë arsye të qartë
Mungesa e lëngjeve mund të ndikojë në funksionimin normal të organizmit dhe të shoqërohet me lodhje.
Sipas Cleveland Clinic, dobësia dhe ndjenja e përgjithshme e mungesës së energjisë mund të jenë simptoma të dehidratimit.
Por lodhja ka shumë shkaqe të mundshme, përfshirë mungesën e gjumit, aneminë dhe sëmundje të tjera. Prandaj, ajo nuk duhet t'i atribuohet automatikisht mungesës së ujit.
3. Keni dhimbje koke
Dhimbja e kokës mund të shfaqet kur organizmi nuk merr mjaftueshëm lëngje.
Mayo Clinic e përfshin dhimbjen e kokës ndër simptomat që mund të shoqërojnë dehidratimin.
Nëse shkaku është mungesa e lëngjeve, hidratimi mund të ndihmojë në përmirësimin e gjendjes.
Megjithatë, një dhimbje koke e papritur, jashtëzakonisht e fortë ose e shoqëruar me simptoma neurologjike kërkon vlerësim urgjent mjekësor.
4. Goja dhe buzët bëhen të thata
Tharja e gojës, buzëve dhe gjuhës është një tjetër shenjë e mundshme.
Kur trupi ka mungesë lëngjesh, prodhimi i pështymës mund të ulet.
NHS e rendit tharjen e gojës ndër simptomat e zakonshme të dehidratimit.
Megjithatë, kjo gjendje mund të shkaktohet edhe nga frymëmarrja përmes gojës, medikamentet ose probleme të tjera shëndetësore.
5. Ndiheni të trullosur kur ngriheni në këmbë
Dehidratimi mund të ulë vëllimin e gjakut që qarkullon në organizëm dhe, në disa raste, të ndikojë në presionin e gjakut.
Kjo mund të shkaktojë marramendje, veçanërisht gjatë ngritjes së shpejtë nga pozicioni ulur ose shtrirë.
Sipas Mayo Clinic, marramendja është një simptomë që mund të shfaqet kur mungesa e lëngjeve bëhet më e theksuar.
Nëse ajo përsëritet, shoqërohet me të fikët ose simptoma të tjera shqetësuese, duhet kërkuar ndihmë mjekësore.
6. Urinoni më rrallë se zakonisht
Kur trupi humbet lëngje, veshkat përpiqen të kufizojnë sasinë e ujit që largohet përmes urinës.
Për këtë arsye, urinimi mund të bëhet më i rrallë.
NHS paralajmëron se urinimi shumë i pakët mund të jetë shenjë e dehidratimit më serioz, sidomos nëse shoqërohet me marramendje, dobësi ose përgjumje.
7. Keni ngërçe muskulore gjatë aktivitetit fizik
Djersitja e tepërt gjatë ushtrimeve ose punës në temperatura të larta shkakton humbje të ujit dhe elektroliteve.
Ngërçet muskulore mund të shfaqen në këto rrethana, megjithëse ato nuk shkaktohen gjithmonë nga dehidratimi.
Sipas Cleveland Clinic, lodhja muskulore dhe faktorë të tjerë mund të kontribuojnë gjithashtu në shfaqjen e ngërçeve.
Personat që djersiten shumë për periudha të gjata mund të kenë nevojë të zëvendësojnë jo vetëm ujin, por edhe elektrolitet e humbura.
Sa ujë duhet të pini çdo ditë?
Nuk ekziston një sasi e vetme që i përshtatet të gjithëve.
Autoriteti Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) përcakton si orientim marrjen totale ditore të ujit prej rreth 2 litrave për gratë dhe 2.5 litrave për burrat e rritur, në kushte të moderuara.
Këto sasi përfshijnë edhe ujin që merret nga ushqimi, jo vetëm atë që pihet.
Nevojat ndryshojnë sipas moshës, temperaturës, aktivitetit fizik, shtatzënisë dhe gjendjes shëndetësore.
Personat me sëmundje të caktuara të zemrës ose veshkave mund të kenë kufizime të veçanta për marrjen e lëngjeve dhe duhet të ndjekin këshillat e mjekut.
A është e mundur të pini tepër ujë?
Po. Konsumimi i sasive shumë të mëdha të ujit brenda një kohe të shkurtër mund të ulë përqendrimin e natriumit në gjak.
Kjo gjendje, e njohur si hiponatremi, mund të jetë e rrezikshme.
Prandaj, qëllimi nuk është të pini sa më shumë ujë, por të ruani një hidratim të përshtatshëm për nevojat e organizmit.
Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?
Dehidratimi i lehtë shpesh mund të përmirësohet duke pirë lëngje. Në rastet e diarresë ose të vjellave, solucionet e rehidratimit oral mund të ndihmojnë në zëvendësimin e ujit dhe kripërave të humbura.
Megjithatë, konfuzioni, të fikëtit, frymëmarrja e shpejtë, përgjumja e pazakontë ose pamundësia për të mbajtur lëngjet kërkojnë vlerësim urgjent.
Fëmijët e vegjël dhe të moshuarit janë veçanërisht të ndjeshëm ndaj dehidratimit.
Mbajtja e ujit pranë gjatë ditës, konsumimi i lëngjeve me vakte dhe shtimi i marrjes së tyre gjatë vapës ose aktivitetit fizik janë zakone të thjeshta që mund të ndihmojnë në parandalimin e problemit.
