Udhëtimi drejt Evropës po hyn në një epokë të re, me kontrolle digjitale në kufij dhe procedura të ndryshme për miliona turistë që vizitojnë vendet e zonës Schengen.
Bashkimi Evropian ka vënë në funksion të plotë sistemin Entry/Exit System (EES), i cili regjistron në mënyrë elektronike hyrjet dhe daljet e udhëtarëve nga vendet jashtë BE-së që qëndrojnë për periudha të shkurtra.
Sipas Komisionit Evropian, sistemi është plotësisht funksional që nga 10 prilli 2026, pas një periudhe gjashtëmujore të zbatimit gradual.
Ndryshimi kryesor është se vulat tradicionale në pasaporta janë zëvendësuar me regjistrime elektronike, të cilat përfshijnë të dhënat e dokumentit të udhëtimit, fotografinë e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve.
Sistemi zbatohet në 29 vende evropiane dhe prek udhëtarët që nuk janë shtetas të BE-së apo të vendeve të tjera që përjashtohen nga këto procedura.
Për turistët amerikanë, britanikë, kanadezë dhe shumë udhëtarë të tjerë ndërkombëtarë, kjo do të thotë se hyrja e parë pas zbatimit të sistemit mund të përfshijë regjistrimin e të dhënave biometrike.
Në vizitat e mëvonshme, autoritetet mund t'i përdorin të dhënat e regjistruara për verifikimin e identitetit.
Komisioni Evropian thotë se qëllimi është përmirësimi i sigurisë kufitare, identifikimi më i lehtë i personave që tejkalojnë periudhën e lejuar të qëndrimit dhe modernizimi i procedurave të kontrollit.
Megjithatë, udhëtarët duhet të marrin parasysh mundësinë e pritjeve gjatë kontrolleve, veçanërisht në aeroportet dhe pikat kufitare me fluks të madh.
Përveç EES, Bashkimi Evropian po përgatit edhe një ndryshim tjetër të rëndësishëm.
Bëhet fjalë për European Travel Information and Authorisation System, i njohur si ETIAS, një autorizim elektronik udhëtimi për shtetasit e vendeve që aktualisht mund të vizitojnë shumë vende evropiane pa vizë.
Sipas faqes zyrtare të Bashkimit Evropian, ETIAS ende nuk është funksional dhe aplikimet nuk janë hapur.
Autoritetet evropiane kanë parashikuar fillimin e tij gjatë tremujorit të fundit të vitit 2026, por data përfundimtare nuk është konfirmuar.
Kur të nisë, udhëtarët që i nënshtrohen këtij sistemi do të duhet të aplikojnë për autorizim përpara udhëtimit.
Tarifa e parashikuar është 20 euro, ndërsa autorizimi zakonisht do të jetë i vlefshëm deri në tre vjet ose deri në skadimin e pasaportës, nëse kjo ndodh më herët.
ETIAS nuk është vizë dhe nuk e ndryshon automatikisht rregullin e qëndrimit deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
Një dallim i rëndësishëm është se EES përdoret gjatë kalimit të kufirit, ndërsa ETIAS do të kërkojë autorizim përpara nisjes së udhëtimit për shtetasit që përfshihen në këtë skemë.
Komisioni Evropian paralajmëron gjithashtu udhëtarët të kenë kujdes nga faqet jozyrtare që ofrojnë aplikime për ETIAS përpara hapjes së sistemit.
Për momentin, turistët nuk kanë nevojë të aplikojnë për ETIAS, por duhet të kontrollojnë rregullat e hyrjes dhe vlefshmërinë e pasaportës përpara rezervimit të udhëtimit.
Ndryshimet kanë rëndësi të veçantë për udhëtarët që planifikojnë pushime, udhëtime biznesi apo vizita familjare në Evropë gjatë muajve të ardhshëm.
Me sistemet e reja digjitale, një kontroll paraprak i dokumenteve dhe kërkesave të hyrjes mund të ndihmojë në shmangien e vonesave dhe problemeve të papritura në kufi.
