Problemet e borxhit të Francës janë bërë papritmas një nga historitë më të mëdha në tregjet financiare evropiane.
Kërkimi për “dete,” fjala franceze për borxh, u rrit të hënën ndërsa investitorët reaguan ndaj rritjes së kostove qeveritare të huamarrjes, pasigurisë politike dhe pyetjeve të përtërira në se Franca mund t'i sjellë financat e saj nën kontroll.
Presioni tani është i dukshëm përtej Parisit.
Reuters raporton se euro ra në një 17 muaj më pak ndaj dollarit të SHBA të hënën, me shqetësime rreth pozitës fiskale të Francës midis faktorëve kryesorë që peshojnë monedhën evropiane.
Sinjali më i madh paralajmërues është duke ardhur nga tregu i bonove qeveritare të Francës.
Diferenca midis bonove franceze 10 vjeçare dhe bonove ekuivalente gjermane kohët e fundit u rrit në rreth 150 pikë bazë, duke arritur nivele të papara që nga kriza e borxhit sovran të zonës euro më 2011.
Kjo nuk do të thotë se Franca tashmë po përjeton një krizë të borxhit sovran.
Por investitorët po kërkojnë një çmim shumë më të lartë për t'i dhënë para hua qeverisë franceze, duke pasqyruar shqetësimin në rritje rreth aftësisë së saj për të stabilizuar financat publike.
Ministria e financave e Francës pret që borxhi publik të arrijë rekordin 119.3 për qind të PKB-së në vitin 2026 dhe të rritet më tej në 121.7 për qind në 2027. Në vitin 2019, para epidemisë, raporti ishte nën 100 për qind.
Pasiguria politike po e bën situatën më të vështirë.
Franca po i afrohet zgjedhjeve të saj presidenciale 2027 ndërsa qeveria po përpiqet të shtyjë reduktimin e shpenzimeve dhe të vërë nën kontroll deficitin e buxhetit.
Reuters raporton se bankat franceze dhe pasuritë e tjera të vendit janë vënë gjithashtu nën presion ndërsa investitorët bëhen gjithnjë e më të kujdesshëm rreth pikëpamjes fiskale të vendit.
A mund të ndërhyjë Banka Qendrore Evropiane nëse kushtet keqësohen?
Kjo mundësi ekziston në rrethana ekstreme, por zyrtarët e kanë paralajmëruar Francën të mos pretendojë se ECB do të shpëtojë tregun e vet të bonove.
Guvernatori i Bankës së Francës Emanuel Moulin tha në shtator se çdo gjë duhet bërë për të parandaluar një krizë të borxhit sovran dhe theksoi rëndësinë e miratimit të një buxheti të aftë për ta vënë defiçitin në një rrugë në rënie.
Për tani, Franca nuk është në një krizë financiare.
Por kombinimi i borxhit rekord, kostot më të larta të huamarrjes, pasiguria politike dhe tregjet financiare nervore do të thotë se investitorët po e shohin Francën shumë më afër se ç'ishin vetëm muaj më parë.
Dhe me euron që tashmë ndjen presionin, problemi i borxhit të Francës po bëhet gjithnjë e më shumë një problem evropian.
