Ekonomia globale po përballet me një ngadalësim të ri, ndërsa konfliktet ndërkombëtare, çmimet e larta të energjisë dhe pasiguria ekonomike po ndikojnë në perspektivën e rritjes për vitin 2026.
Sipas një raporti të ri të Konferencës së Kombeve të Bashkuara për Tregti dhe Zhvillim (UNCTAD), ekonomia botërore pritet të rritet me vetëm 2.6 për qind gjatë këtij viti, krahasuar me 2.9 për qind në vitin 2025.
Agjencia Reuters raporton se parashikimi pasqyron ndikimin e krizës në Lindjen e Mesme, e cila ka shkaktuar ndërprerje ekonomike dhe rritje të kostove të energjisë.
Ngadalësimi mund të ndikojë në investimet e kompanive, tregtinë ndërkombëtare dhe fuqinë blerëse të familjeve, veçanërisht në vendet që varen nga importet e naftës dhe gazit.
Megjithatë, raporti sjell edhe një zhvillim që në pamje të parë duket kontradiktor.
Pavarësisht ngadalësimit të ekonomisë, tregtia globale e mallrave dhe shërbimeve pritet të rritet me rreth 4 për qind në terma realë gjatë vitit 2026.
Sipas UNCTAD, kjo vjen pas një viti rekord për tregtinë ndërkombëtare, e cila në vitin 2025 arriti vlerën prej rreth 35 trilionë dollarësh.
Por ekspertët paralajmërojnë se rritja e vlerës së tregtisë nuk nënkupton domosdoshmërisht një përmirësim të përgjithshëm të ekonomisë.
Çmimet më të larta të energjisë mund të rrisin vlerën monetare të transaksioneve, edhe kur aktiviteti ekonomik mbetet nën presion.
Kjo do të thotë se bizneset mund të paguajnë më shumë për transportin, prodhimin dhe furnizimin, pa përfituar domosdoshmërisht nga një rritje e ngjashme e kërkesës.
Për kompanitë që operojnë në tregje ndërkombëtare, kostot e energjisë dhe transportit mbeten ndër faktorët kryesorë që ndikojnë në çmimet përfundimtare të produkteve.
Edhe konsumatorët mund të ndiejnë pasojat, pasi rritja e kostove të prodhimit shpesh reflektohet në çmimet e ushqimeve, shërbimeve dhe mallrave të përditshme.
Ndërkohë, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka paralajmëruar se borxhi publik dhe çmimet e larta të energjisë përbëjnë rreziqe të rëndësishme për stabilitetin ekonomik.
Drejtoresha menaxhuese e FMN-së, Kristalina Georgieva, ka kërkuar nga qeveritë të ndërmarrin masa për forcimin e financave publike dhe përballimin e goditjeve të mundshme ekonomike.
Sipas Reuters, FMN pritet të publikojë më 13 tetor raportin e ri World Economic Outlook, i cili do të ofrojë një pasqyrë më të detajuar të perspektivës ekonomike globale.
Për vendet evropiane dhe ekonomitë më të vogla, zhvillimet ndërkombëtare kanë rëndësi të veçantë, pasi ndryshimet në çmimet e energjisë dhe tregtinë globale mund të ndikojnë drejtpërdrejt në inflacion dhe aktivitetin e bizneseve.
Megjithëse ekonomia botërore vazhdon të rritet, raporti i OKB-së tregon se ritmi i zgjerimit po dobësohet.
Sfida për qeveritë dhe bizneset gjatë muajve të ardhshëm do të jetë ruajtja e investimeve, kontrolli i kostove dhe përshtatja me një mjedis ekonomik gjithnjë e më të pasigurt.
