Franca po përballet me një krizë të thellë financiare dhe politike, ndërsa ekonomistët paralajmërojnë se problemet e saj mund të përhapen në të gjithë eurozonën.
Sipas gazetës gjermane Rheinische Post, profesoresha e ekonomisë në Universitetin e Dyseldorfit, Ulrike Neyer, e ka cilësuar Francën si problemin më të madh aktual të eurozonës.
Paralajmërimi vjen në një kohë kur investitorët po kërkojnë interesa gjithnjë e më të larta për t'i dhënë hua qeverisë franceze.
Borxhi francez arrin nivele shqetësuese
Sipas Financial Times, borxhi publik i Francës ka arritur rreth 3.5 trilionë euro, afërsisht 120% të prodhimit të brendshëm bruto.
Kjo do të thotë se vendi ka një borxh më të madh sesa vlera e mallrave dhe shërbimeve që ekonomia e tij prodhon gjatë një viti.
Ekonomistja Ulrike Neyer, e cituar nga Rheinische Post dhe televizioni gjerman n-tv, paralajmëron se kombinimi i borxhit të lartë, rritjes së dobët ekonomike dhe paqëndrueshmërisë politike po dëmton besimin e investitorëve.
Vetëm pagesat vjetore të interesave për borxhin francez po i afrohen 80 miliardë eurove, sipas raportimit të n-tv.
Investitorët po largohen nga obligacionet franceze
Agjencia Reuters raporton se investitorët kanë filluar të shesin obligacione franceze dhe të zhvendosin kapitalin drejt obligacioneve gjermane, të cilat konsiderohen më të sigurta.
Diferenca mes kostove të huamarrjes së Francës dhe Gjermanisë është zgjeruar në nivele që nuk ishin parë që nga kriza e borxheve të eurozonës në vitet 2011–2012.
Kjo është një shenjë se tregjet financiare po kërkojnë kompensim më të madh për rrezikun që shohin te financat franceze.
Euroja nën presion
Problemet e Francës kanë filluar të ndikojnë edhe në monedhën e përbashkët evropiane.
Sipas Reuters, euroja ra këtë javë në nivelin më të ulët të 17 muajve kundrejt dollarit amerikan, duke zbritur nën 1.12 dollarë.
Ndërkohë, Euronews raporton se rritja e çmimeve të energjisë dhe pasiguria për buxhetin francez po e shtojnë presionin mbi ekonominë evropiane.
Një euro më e dobët mund t'i bëjë më të shtrenjta importet e energjisë dhe produkteve që tregtohen në dollarë.
A po afrohet një krizë e re evropiane?
Ekonomistët paralajmërojnë për rreziqe, por kjo nuk do të thotë se një krizë e re e euros është e pashmangshme.
Banka Qendrore Evropiane disponon instrumente për të ndërhyrë në rast të çrregullimeve serioze të tregjeve financiare, megjithëse përdorimi i tyre varet nga kushte të caktuara.
Sipas analizës së Rheinische Post, Franca duhet të ndërmarrë vetë masa për stabilizimin e financave publike, ndërsa Gjermania dhe vendet e tjera evropiane duhet të shmangin politika që mund të përkeqësojnë situatën.
Muajt e ardhshëm do të jenë vendimtarë për mënyrën se si Parisi do ta menaxhojë buxhetin e vitit 2027 dhe do të përpiqet të rikthejë besimin e investitorëve.
Për momentin, mesazhi i tregjeve është i qartë: problemet financiare të Francës nuk po konsiderohen më vetëm një çështje e brendshme franceze.
